Claude stuurt bij 92% van de koopvragen naar een vergelijker, Gemini bij slechts 22%: AI-vindbaarheid is niet één strategie

AI-vindbaarheid vergroten begint niet met content schrijven maar met begrijpen dat Claude, Gemini en Perplexity fundamenteel anders antwoorden op dezelfde vraag. Uit onze eigen AI-Citatie Index over 50 vaste Nederlandse koopvragen blijkt dat Claude bij 92% van die vragen een vergelijkingsplatform aanbeveelt, terwijl Gemini dat slechts bij 22% doet. Dat is geen stijlverschil maar een strategisch breekpunt.

Inmiddels gebruiken 7,2 miljoen Nederlanders AI voor informatie en aankopen, volgens Emerce. Een deel van jouw doelgroep stelt zijn volgende aankoopvraag niet meer aan Google maar aan een assistent. Of jij dan wordt gevonden hangt niet af van je domeinautoriteit, maar van hoe jij scoort bij de specifieke assistent die die klant gebruikt.

Waarom dit moment anders is dan de vorige SEO-golf

Elke paar jaar kondigt de marketingwereld 'het einde van SEO' aan. Dit keer zijn de getallen concreter. Volgens TheStacc verschijnen Google AI Overviews inmiddels bij 48% van alle zoekopdrachten. Geciteerde pagina's in een AI Overview krijgen 35% meer organische kliks dan niet-geciteerde concurrenten, ook terwijl de totale click-through daalt.

De kwaliteit van dat verkeer is ook anders. Averi.ai analyseerde 312 B2B-technologiebedrijven en vond dat AI-bezoekers converteren op 14,2% tegenover 2,8% voor organisch zoekverkeer. Ahrefs onderzocht het op hun eigen platform: AI-bezoekers waren 0,5% van het totale verkeer maar leverden 12,1% van alle aanmeldingen, 23 keer effectiever.

Dat maakt AI-vindbaarheid geen experiment voor early adopters. Het is een kanaal met hogere intentie dan klassiek zoekverkeer, en op dit moment nauwelijks bestreden. Onze eigen vergelijkingssite elektrischetandenborstelexpert.nl krijgt al bezoekers rechtstreeks via chatgpt.com bij koopvragen over elektrische tandenborstels, verkeer dat voorheen uitsluitend via Google binnenkwam.

Maar voor je gaat optimaliseren, moet je weten voor welke assistent je dat doet. Want die gedragen zich fundamenteel anders dan je zou verwachten.

Hoe onze data laat zien dat er geen universele aanpak bestaat

In de Writgo AI-Citatie Index stellen we elke maand 50 vaste Nederlandse koopvragen aan meerdere AI-assistenten met webtoegang. De editie van juni 2026 bracht iets naar voren dat de meeste AI-SEO-adviezen volledig overslaan.

Claude (Anthropic) verwees in 92% van de 50 koopvragen naar een vergelijkingsplatform of vergelijker. Gemini (Google) deed dat in slechts 22% van de gevallen. Dat is geen klein toonverschil: het is fundamenteel ander bronkeuzegedrag. De reden zit in hoe de systemen zijn gebouwd. Claude heeft een sterke neiging om antwoorden te onderbouwen met gevestigde, collectieve bronnen. Gemini integreert zijn eigen zoekindex en geeft vaker rechtstreekse resultaten terug.

Als jouw klanten Claude gebruiken om een aankoop voor te bereiden, win je primair door aanwezig te zijn op de platforms die Claude vertrouwt. In onze meting was Trustoo de vaakst genoemde naam bij 14 van de 50 vragen, en trustoo.nl de vaakst gebruikte bron met 19 vermeldingen. Wie daar slecht of niet vermeld staat, wordt door Claude zelden bij naam geciteerd, hoeveel moeite je ook stopt in je eigen content.

Gebruiken jouw klanten Gemini, dan is de vergelijker-strategie minder relevant en telt eigen autoriteit op je site zwaarder. De aanpak verschilt dus niet een beetje: hij verschilt wezenlijk per assistent.

AI-assistent	Verwijst naar vergelijker	Aandeel lokale bedrijven in citaties
Claude (Anthropic)	92% van de vragen	Minder frequent direct geciteerd
Gemini (Google)	22% van de vragen	Vaker rechtstreeks als bron
Gemiddeld (alle assistenten)	Bij 92% van vragen min. 1 platform	51% van alle namen = lokaal bedrijf

Bron: Writgo AI-Citatie Index, editie juni 2026 (50 vaste Nederlandse koopvragen, assistenten met webtoegang)

De technische muur die je onzichtbaar maakt voor AI

Voordat je nadenkt over content of platforms, is er een meer basale vraag: kunnen AI-assistenten je site überhaupt lezen? Uit ons eigen onderzoek onder de 500 populairste Nederlandse domeinen blijkt dat 21% van de bereikbare sites minstens één AI-crawler blokkeert in robots.txt, waardoor ze onzichtbaar worden voor die assistent. (Writgo-onderzoek, 10 juni 2026)

GPTBot van OpenAI is de meest geblokkeerde AI-crawler: 64 van de 393 bereikbare top-domeinen sluiten hem uit. Dat betekent dat die sites voor ChatGPT-gebruikers simpelweg niet bestaan, hoeveel moeite je ook doet met content of structured data.

Technische maatregel	% NL top-sites (Writgo-onderzoek 2026)	Effect op AI-zichtbaarheid
Geen AI-crawler geblokkeerd	~79%	Hoog: blokkade is directe onzichtbaarheid, ongeacht andere inspanningen
FAQ-schema op homepage	1,5%	Hoog bij goede content: verhoogt citeerfrequentie aantoonbaar
llms.txt aanwezig	7%	Laag: crawlers lezen het in 97% van de gevallen nooit

Over llms.txt een eerlijke kanttekening: het bestand klinkt veelbelovend, maar Presenc AI stelde vast dat AI-crawlers het zelden actief ophalen. Van de sites met een llms.txt ontving 97% in mei 2026 nul verzoeken voor dat bestand. Het kost je niets, maar je kunt er geen strategie op bouwen.

Voor mkb-bedrijven zonder licentiebelangen is het blokkeren van AI-crawlers vrijwel altijd onverstandig. Je verdwijnt precies uit de antwoorden waar je klanten hun vragen stellen.

Wat je content citeerbaar maakt

De meeste bedrijven hebben geen contentprobleem maar een citeerbaarheidsprobleem. Ze produceren pagina's, maar die geven AI-assistenten geen reden om ze te citeren. Het verschil zit in drie aantoonbare elementen, afkomstig uit het originele GEO-onderzoek van Princeton, Georgia Tech en IIT Delhi (gepubliceerd op KDD 2024, samengevat door AIThinkerLab). Content met specifieke statistieken werd in dat onderzoek 37% vaker geciteerd. Content met inline bronvermeldingen 40% vaker. Content met expert-citaten 22% vaker.

Daar komt een structuurpatroon bij. Surfer SEO analyseerde geciteerde pagina's en vond dat 72,4% van de door ChatGPT geciteerde pagina's een direct antwoord geeft direct ná een vraagkop, niet na een inleiding. Bovendien: 44,2% van alle LLM-citaties komt uit de eerste 30% van een tekst. Een AI heeft geen geduld voor opbouw. Wie de kernvraag pas in de vijfde alinea beantwoordt, wordt niet geciteerd. Wie hem in de eerste zin beantwoordt, mét een concreet getal, wint de citatie.

Eén pagina met echte data, een geciteerde bron en een concreet standpunt presteert daarmee beter dan tien algemene artikelen die dezelfde basisinformatie herhalen. Dat geldt ook voor FAQ-schema: slechts 1,5% van de bereikbare sites in onze top-500-meting heeft FAQ-schema op de homepage. Wie dat wél implementeert, heeft een voorsprong bij AI-assistenten die gestructureerde data verwerken.

Het bewijs over schema-markup is genuanceerd. Een Ahrefs-studie uit mei 2026 over 1.885 pagina's vond geen significant effect op AI-citaties puur door JSON-LD toe te voegen. Maar OtterlyAI zag een stijging van 1.500% in AI Overview-vermeldingen na een sitewide schema-rollout. (OtterlyAI, 2026) Het verschil zit in de combinatie: schema versterkt goede content maar vervangt haar niet. Wie schema toevoegt zonder eerst de content te verbeteren, merkt weinig.

Wat AI-verkeer je oplevert, en voor wie het werkt

AI-referralverkeer converteert beter dan organisch zoekverkeer, maar de cijfers lopen uiteen per assistent. Onderzoek van Stackmatix laat zien dat bezoekers via ChatGPT gemiddeld op 15,9% converteren, via Perplexity op 10,5%, via Claude op 5%. Organisch zoekverkeer converteert gemiddeld op 1,76%. AI-bezoekers hebben hun overweging al grotendeels afgerond voordat ze op je site landen.

Er is ook een indirecte waarde. Merken die geciteerd worden in Google AI Overviews verdienen 35% meer organische klikken op dezelfde zoekvraag dan niet-geciteerde merken. Bij queries met een Google AI Overview eindigt 83% van de zoekopdrachten zonder klik, maar de 17% die wél klikt, kiest vaker voor een naam die ze al zagen in het AI-antwoord.

Eerlijke kanttekening: AI-verkeer is voor de meeste mkb-bedrijven op dit moment nog een klein aandeel van het totaal. Elektrischetandenborstelexpert.nl is een vroege uitzondering. Voor de gemiddelde lokale ondernemer is de waarde van AI-zichtbaarheid nu meer strategisch dan volumetrisch: je bouwt een positie voor een kanaal dat snel groeit, maar de grote klap op het totaalverkeer komt later. Wie nu begint, bouwt een voorsprong op; wie wacht, heeft later een achterstand in te halen.

Vergelijkers als tussenlaag: de realiteit voor het mkb

Van alle 449 namen die een AI-assistent noemde in onze AI-Citatie Index was 51% een echt lokaal bedrijf en 26% een vergelijkingsplatform. (Writgo AI-Citatie Index, juni 2026) Lokale bedrijven worden dus wél direct geciteerd, maar delen de ruimte met platforms die een sterke positie hebben bij de betreffende AI.

Dat heeft een concrete implicatie: als jij goed beoordeeld wordt op Trustoo, Google Reviews of een sectorspecifiek platform, leen je als het ware het gezag van dat platform bij AI-assistenten die die bron vertrouwen. AI-vindbaarheid begint voor veel mkb-ers dus niet op de eigen site maar op een platform.

Bij 92% van de 50 koopvragen in onze meting werd minstens één platform aangeraden. Wie alleen zijn eigen site optimaliseert maar niet actief aanwezig is op de platforms waar AI naar kijkt, mist een grote hefboom. Onderzoek van The Digital Bloom laat zien dat de top 20 geciteerde domeinen in AI Overviews 66% van alle citaties controleren. Dat concentratie-effect maakt directe citatie zonder platform-aanwezigheid moeilijker voor nieuwkomers.

Tegelijkertijd: ook platforms zijn geen garantie. AI-assistenten wisselen hun favoriete bronnen vaker dan ranking-algoritmes dat deden. Een slecht profiel of weinig reviews op een platform dat AI vertrouwt, kan je net zo goed schaden als een geblokkeerde crawler. Onze AI-Citatie Index meet die verschuivingen maandelijks terug.

Wanneer AI-vindbaarheid minder oplevert dan je denkt

De meeste gidsen over dit onderwerp overslaan de gevallen waar optimaliseren weinig zin heeft. Die eerlijkheid willen we hier wel geven.

Als je nauwelijks aanwezig bent op platforms: Claude stuurt naar Trustoo, maar als jij daar niet staat of nul reviews hebt, helpt het aanpassen van je eigen site voor Claude niet. Je concurrent met honderd reviews wint het citatie-gevecht, ongeacht hoe goed jouw pagina's zijn geschreven. Platforms opbouwen is stap één, eigen site optimaliseren stap twee.

Als je niche te gespecialiseerd is voor hoog AI-vraagvolume: voor een hypergespecialiseerd B2B-product of een regionale dienst met weinig zoekvolume is de AI-vraagfrequentie misschien nog te laag om merkbaar verkeer te genereren. Dat verandert, maar op dit moment kan reguliere SEO meer opleveren als dat kanaal nog groeit.

Als je schema toevoegt zonder de content te verbeteren: zoals hierboven beschreven, vervangt schema geen directe antwoorden en concrete data. Eén goed geschreven pagina zonder schema presteert beter dan een slecht geschreven pagina mét schema.

Als je een technische blokkade hebt: als je robots.txt GPTBot blokkeert, heeft al het andere werk voor ChatGPT nul effect. Los de blokkade eerst op.

Hoe je in de praktijk begint

AI-vindbaarheid vergroten is geen sprint maar ook geen vierjarenplan. De eerste stap is geen contentkalender maar een nulmeting. Doe dit in volgorde:

1. Check je robots.txt op blokkades voor GPTBot, ClaudeBot of Google-Extended. Staat er Disallow: / bij één van die crawlers? Verwijder die regel dan als eerste.
2. Meet je huidige score via de gratis AI-citatie-check op writgo.nl. Van de 123 sites die de check deden was het gemiddelde 44 van de 100. Je weet dan waar je staat voor je ergens aan werkt.
3. Kies één vraag die jouw klanten echt stellen en maak daarvoor een pagina die die vraag volledig beantwoordt. Antwoord in de eerste zin, niet na drie alinea's. Voeg een concreet getal, een bron en een eigen standpunt toe. Eén goede pagina overtreft tien dunne.
4. Bepaal welke assistent jouw klanten gebruiken. Zijn het Gemini-gebruikers (Android, Google Workspace)? Dan telt eigen autoriteit zwaarder. Zijn het Claude- of Perplexity-gebruikers? Dan loont platform-aanwezigheid meer.
5. Update je profiel op relevante vergelijkers. Controleer of je beoordeling actueel is op de platforms die AI in jouw sector vertrouwt. Een verouderd profiel of weinig reviews kost je citaties, ook als je eigen site perfect in orde is.
6. Voeg FAQ-schema toe aan pagina's die veelgestelde vragen beantwoorden. Slechts 1,5% van de NL-topsites doet dit. De drempel is laag, het voordeel meetbaar bij wie het combineert met goede content.

Begin met de technische basis, dan één sterke pagina, dan de platforms. Doe het in stappen in plaats van alles tegelijk, zodat je per stap kunt zien wat werkt.

Onze kijk

De meeste AI-SEO-adviezen behandelen AI-vindbaarheid als één probleem met één oplossing. Onze data laat iets anders zien. Claude stuurt bij 92% van koopvragen naar vergelijkers, Gemini bij 22%. Perplexity citeert anders dan ChatGPT. Wie zijn hele aanpak op één assistent bouwt, bouwt op zand.

Wat wij consequent zien op de 15+ sites die we zelf beheren: de winnaar is niet degene met de meeste content maar degene met de meest citeerbare content. Muzieklesclub.nl staat nu op 13 keer zoveel vertoningen in Google Search Console als zes maanden geleden, niet door meer te schrijven maar door specifieker te schrijven. Klushobby.nl en computerstartgids.nl volgden met beide 7x groei.

We beweren hier niet als feit dat jouw site onvindbaar is. Wel: 21% van de populairste NL-sites blokkeert minstens één AI-crawler, 1,5% heeft FAQ-schema en de gemiddelde AI-citatie-check-score is 44 van de 100. De kans dat er ruimte voor verbetering is, is op basis van die cijfers aanzienlijk. Of dat bij jou zo is, weet je pas na de check.

Nog iets dat we rechtstreeks uitspreken: AI-crawlers blokkeren is voor mkb-bedrijven zonder uitgesproken licentiebelang bijna altijd onverstandig. Je sluit daarmee precies het kanaal af waar je klanten hun volgende vraag stellen. Voor nieuwsuitgevers met licentiebelangen is de afweging complexer, maar ook daar lopen de kosten van onzichtbaarheid op.

Eigen data verslaat meningen. Alles wat we hier schrijven, meten we terug in Search Console of in onze AI-Citatie Index. Theorie zonder meting telt bij ons niet mee.

Bronnen

• Google AI Overviews in 2026: 48% of Searches Have Them
• Update: 38% of AI Overview Citations Pull From The Top 10
• AI Search Visitors Convert 23x Higher. Everyone's Ignoring It.
• Generative Engine Optimization 2026: Princeton-Backed Playbook for AI Search
• 7,2 miljoen Nederlanders gebruiken AI: van hype naar vaste praktijk
• Google AI Overviews 2025: Top Cited Domains & Traffic Shifts
• Schema Markup's Real Impact on AI Search - OtterlyAI Experiment
• Study Says Adding Schema Did Not Improve AI Citations
• State of llms.txt 2026: Adoption, Standards, and Practice
• 7 Tips to Get Cited by LLMs - Surfer SEO
• AI Search Market Share 2026 - Stackmatix

Waar begin je morgen mee?

Controleer eerst je robots.txt en doe de gratis AI-citatie-check. Die twee stappen geven je een feitelijk startpunt in plaats van een aanname over waar je staat. Wil je daarna structureel werken aan je AI-vindbaarheid, bekijk dan de Writgo-toolkit met de formats en methodes die we zelf dagelijks gebruiken op onze eigen sites.