62% van de AI Overview-citaties komt niet uit de top 10: en Claude en Google citeren compleet andere bronnen

Wie in Google AI Overviews wil verschijnen, hoeft niet per se bovenaan in Google te ranken. Uit onderzoek van Ahrefs onder 863.000 keywords en meer dan 4 miljoen geciteerde URL's blijkt dat slechts 38% van de bronnen die Google AI Overviews citeert ook in de organische top 10 staat, een jaar eerder was dat nog 76%.

De gangbare aanname dat je eerst pagina 1 haalt en daarna vanzelf in AI-antwoorden verschijnt, klopt niet meer. En er speelt nog iets: Claude en Google AI Overview gedragen zich zo anders dat je voor elke assistent bijna een andere aanpak nodig hebt. Dit artikel laat zien waar AI-citaties wél vandaan komen, en welke drie stappen het meeste opleveren.

Hoe AI Overviews eigenlijk bronnen kiezen

Google AI Overviews werken via een systeem dat technici een RAG-pipeline noemen: Retrieval Augmented Generation. Als jij een vraag intypt, splitst Google die intern op in meerdere deelvragen, zoekt per deelvraag naar de meest bruikbare passages in zijn index, en synthetiseert daar een antwoord uit. Dat is een fundamenteel ander proces dan "de top 3 van pagina 1 samenvatten".

Dat intern opsplitsen heet "query fan-out". Als iemand zoekt op "beste boekhoudprogramma voor zzp'ers", vuurt Google tegelijkertijd sub-queries af als "wat kosten boekhoudprogramma's voor zzp'ers?", "welke boekhoudprogramma's zijn populair?", en "wat zeggen reviews?" Per deelvraag worden de beste passages geselecteerd. Surfer SEO analyseerde 173.902 URL's en vond dat pagina's die meerdere van deze sub-queries afdekken, 161% meer kans hebben om geciteerd te worden in een AI Overview.

De vraag die het systeem stelt bij het kiezen van bronnen is niet "wie staat hoger?", maar "welke passage beantwoordt dit specifieke deelprobleem het meest volledig?" Een stuk tekst op positie 14 dat een vraag scherp en compleet afsluit, kan het daarin winnen van een vage alinea op positie 2.

Dat AI-zoekopdrachten inmiddels serieuze schaal hebben, blijkt wel uit dit: AI-referred sessies groeiden in de eerste vijf maanden van 2025 met 527%. De vraag of jij geciteerd wordt door AI-assistenten is geen nicheonderwerp meer.

Van 76% naar 38%: de daling die alles verandert

In 2024 constateerde Originality.AI dat 76% van de bronnen die Google AI Overviews citeerde, ook in de organische top 10 stonden voor diezelfde zoekopdracht. Dat leek de gedachte "zorg voor goede SEO, dan kom je vanzelf in AI-antwoorden" te bevestigen.

Ahrefs publiceerde in 2026 een opvolgonderzoek op basis van 863.000 keywords en meer dan 4 miljoen geciteerde URL's. Uitkomst: dat percentage is gedaald naar 38%. Meer dan de helft van alle geciteerde bronnen staat niet meer in de top 10 voor diezelfde zoekopdracht. De twee processen, organisch ranken en geciteerd worden door AI, zijn steeds verder van elkaar losgekoppeld.

De verklaring zit precies in die query fan-out van sectie één: Google splitst de zoekvraag op en zoekt per deelvraag naar de beste bron. De pagina die het vaakst terugkomt over meerdere sub-queries heen, wint een citatie. Dat beloont breedte en volledigheid, niet alleen zoekwoordautoriteit op één hoofdterm.

Wat dit in de praktijk betekent: wie zijn AI-strategie alleen baseert op betere organische posities, optimaliseert voor een overlap van slechts 38%. Dat is een begin, maar lang niet genoeg als enige inzet. Meer achtergrond over hoe dit werkt lees je op onze pagina over Google AI Overviews.

Je eigen site is het minst efficiënte startpunt voor AI-citaties

Hier is de bevinding die de meeste marketeers verrast: merken worden 6,5 keer vaker geciteerd in AI-antwoorden via externe bronnen dan via hun eigen website, zo constateerde Airops in oktober 2025. AI-systemen zijn getraind op het internet, en het internet behandelt zelfpromotie anders dan onafhankelijke vermeldingen.

Een concreet voorbeeld: als Google AI Overviews de vraag "welk boekhoudprogramma past het best bij een kleine onderneming?" beantwoordt, kiest het systeem eerder een onafhankelijk vergelijkingsartikel of een platformpagina dan de homepage van het boekhoudprogramma zelf, ook als dat programma bovenaan staat in Google.

Onderzoek van Stacker en Scrunch bevestigt dit patroon: bedrijven die content verspreidden via externe redactionele kanalen zagen een gemiddelde stijging van 239% in AI-zichtbaarheid, met uitschieters naar 325%. Onderzoekers noemen dit "earned media authority": onafhankelijke redactionele vermeldingen wegen zwaarder dan content op je eigen site.

Onze eigen AI-Citatie Index (50 vaste Nederlandse koopvragen, maandelijks gemeten) bevestigt dit patroon concreet. Trustoo.nl was in de editie van juli 2026 de vaakst gebruikte bron bij koopvragen: 21 keer. En de meest genoemde naam bij 16 van de 50 vragen. Trustoo is geen productiesite, maar een vergelijkings- en reviewplatform. Wie daar goed op staat, wordt vaker bij naam genoemd door AI dan wie alleen een eigen sterke site heeft.

Vier signalen die wél bepalen of jij geciteerd wordt

Na alle data over wat minder werkt dan gedacht, zijn dit de vier factoren die wél aantoonbaar effect hebben op AI-citaties, in volgorde van impact.

1. Semantische volledigheid. Content die een vraag volledig afsluit zonder dat de lezer verder hoeft te klikken, heeft een 4,2 keer hogere kans op citatie, zo blijkt uit GEO-onderzoek. Geen inleidingen, geen "neem contact op voor meer info", maar een direct en volledig antwoord in de tekst zelf.

2. Externe vermeldingen (earned media). Merken worden 6,5x vaker geciteerd via onafhankelijke bronnen dan via hun eigen site. Hoe vaker jouw naam consistent en feitelijk correct terugkomt op platforms, vergelijkingssites en branchegidsen, hoe sterker je entiteitsautoriteit in Google's Knowledge Graph.

3. Verifieerbare autoriteit. Uit meerdere studies over 2025 en 2026 blijkt dat 96% van de AI Overview-citaties van aantoonbaar gezaghebbende bronnen afkomt, gemeten via E-E-A-T-signalen als named experts, credentials en bewijs van echte ervaring. Een anoniem blogje haalt de selectie niet.

4. Content-versheid. Pagina's bijgewerkt binnen zes maanden hebben twee keer zoveel kans op citatie. Pagina's die langer dan twaalf maanden niet zijn aangeraakt, lopen drie keer meer kans om uit AI-antwoorden te verdwijnen.

Meer over de technische basis lees je in ons overzicht van GEO en AEO.

Claude en Google AI Overview gedragen zich compleet anders

Hier is de bevinding die ons het meest verraste in onze eigen data. Uit de Writgo AI-Citatie Index (50 vaste Nederlandse koopvragen, maandelijks gemeten bij meerdere AI-assistenten met webtoegang) blijkt een enorm verschil in citeergedrag tussen assistenten.

Volgens onze AI-Citatie Index editie juli 2026 verwees Claude bij 94% van de koopvragen naar een vergelijkingsplatform als bron. Google AI Overview deed hetzelfde bij 0% van die vragen. Niet 10%, niet 20%, maar precies nul procent.

AI-assistent	Platforms aanbevolen (% van 50 vragen)	Implicatie voor strategie
Claude (Anthropic)	94%	Wees vindbaar op vergelijkings- en reviewplatforms
Google AI Overview	0%	Focus op domeinautoriteit en organische ranking-overlap

Dit betekent dat als jij al je energie steekt in "ranken in Google AI Overviews", je een heel andere aanpak nodig hebt dan wanneer je ook geciteerd wil worden door andere AI-zoekmachines als Claude of Perplexity. De twee systemen zijn fundamenteel anders geconfigureerd.

Welke AI-assistent jouw klanten gebruiken als ze zoeken wat jij aanbiedt, is dus de vraag die je AI-strategie bepaalt. Een B2B-bedrijf wiens kopers actief Claude gebruiken voor vendor-evaluatie, heeft een andere prioriteitenlijst dan een lokale dienstverlener wiens klanten primarily via Google zoeken.

FAQ-schema: wat het onderzoek écht zegt

Veel SEO-bureaus raden FAQ-schema aan als dé manier om in AI Overviews te verschijnen. De logica is begrijpelijk: als AI-systemen vragen beantwoorden, zijn expliciete vraag-antwoord-paren makkelijk te hergebruiken. Maar wat zegt het onderzoek?

Ahrefs volgde 1.885 webpagina's die tussen augustus 2025 en maart 2026 JSON-LD schema toevoegden, vergeleken met een controlegroep. Conclusie: het toevoegen van schema had geen meetbaar positief effect op AI-citaties. Voor Google AI Overviews was er zelfs een lichte daling van 4,6% ten opzichte van de controlegroep.

Dat maakt FAQ-schema niet nutteloos. Voor rich snippets in reguliere zoekresultaten blijft het waardevol. Maar wie het toevoegt met als enige doel vaker geciteerd te worden door AI, koopt zich daarmee waarschijnlijk niets.

Opmerkelijk is dat FAQ-schema in Nederland sowieso zeldzaam is. Uit ons eigen onderzoek onder de 500 populairste Nederlandse domeinen had slechts 1,5% FAQ-schema op de homepage. Wie het wél goed heeft ingericht, heeft daarmee een informatieruimte voor zichzelf. Maar de winst zit in de kwaliteit van de antwoorden die je geeft, niet in het schema-label dat eromheen staat.

Drie stappen met directe impact

Geen lijst van vijftien micro-optimalisaties. Dit zijn de drie stappen die het grootste verschil maken voor je AI-vindbaarheid, in volgorde van impact.

1. Breng je externe voetafdruk in kaart. Zoek op je merknaam plus jouw sector in meerdere AI-assistenten: Google AI Overview, Claude en Perplexity. Welke externe bronnen worden geciteerd als jouw sector ter sprake komt? Zijn concurrenten beter vertegenwoordigd op vergelijkingsplatforms of review-sites? Dit is je prioriteitenlijst voor de komende maanden.
2. Schrijf één pagina die echt volledig is. Kies de meest gestelde vraag in jouw sector en schrijf één pagina die die vraag zo concreet en volledig beantwoordt dat de lezer niet verder hoeft te klikken. Voeg echte cijfers toe, gebruik H2 en H3-koppen die als zelfstandige mini-antwoorden werken, en bewijs van jouw ervaring. Liever één pagina die geciteerd wordt dan twintig dunne blogjes. Meer hierover lees je in ons overzicht van AI-vindbaarheid.
3. Controleer of AI-crawlers toegang hebben tot je site. Uit ons eigen onderzoek blokkeert 21% van de 500 populairste Nederlandse domeinen minstens één AI-crawler in robots.txt. GPTBot van OpenAI is het vaakst geblokkeerd: door 64 van de 393 bereikbare domeinen. Als je robots.txt een crawler buitensluit, word je per definitie niet geciteerd door dat systeem. Controleer je robots.txt vandaag nog.

Onze kijk

De hype rond "AI-optimalisatie" leidt veel ondernemers naar hetzelfde pad: meer content schrijven, FAQ-schema toevoegen, E-E-A-T verbeteren. Dat zijn geen slechte ideeën, maar ze verhullen het echte probleem. De meeste bedrijven hebben geen contentprobleem maar een citeerbaarheidsprobleem: ze schrijven prima teksten, maar die teksten staan alleen op hun eigen site. En op je eigen site citeren AI-systemen je 6,5 keer minder dan via externe bronnen.

Wat wij zien in onze AI-Citatie Index en op de 15+ sites die we beheren: AI-systemen vertrouwen op bronnen die al breed geciteerd worden op het internet. Dat betekent dat je externe voetafdruk, reviews, platform-vermeldingen, redactionele coverage, zwaarder weegt dan hoe goed je eigen sitearchitectuur in elkaar zit.

Het verschil in gedrag tussen Claude (94% platformverwijzingen bij koopvragen) en Google AI Overview (0%) is voor ons het sterkste bewijs dat "optimaliseer voor AI" een zinloze instructie is zonder te weten voor welke AI. Wie zijn strategie op één chatbot bouwt, mist per definitie een groot deel van zijn potentiële zichtbaarheid. Tools zijn inwisselbaar; de methode telt.

Wij beweren nooit als feit dat jouw site onzichtbaar is voor AI. Maar de cijfers zijn helder: van de 322 Nederlandse sites die onze gratis AI-citatie-check deden, is de gemiddelde score 43 van de 100. De kans dat er ruimte is om te verbeteren, is statistisch gezien groot. Ga het na.

Bronnen

• Ahrefs: AI Overview Citations From Top-10 Pages Drop Sharply
• Originality.AI: Google Ranking & AI Citations Study
• AuthorityTech: Evidence That Earned Media Drives AI Citations
• SE Roundtable: Study Says Adding Schema Did Not Improve AI Citations
• Search Engine Land: AI traffic is up 527%. SEO is being rewritten.
• Wellows: Google AI Overviews Ranking Factors 2026
• SQ Magazine: AI Overviews Statistics 2026

Begin niet met je eigen site, maar met de bronnen die AI al vertrouwt

AI-citaties volgen een ander pad dan organische posities. Ze belonen externe vermeldingen, semantisch complete antwoorden en aantoonbare expertise. Dat begint buiten je eigen domein: breng je externe voetafdruk in kaart, schrijf één pagina die echt volledig is, en zorg dat AI-crawlers toegang hebben.

Wil je weten hoe je er nu voor staat? Doe de gratis AI-citatie-check en zie direct je score. En bekijk de Writgo toolkit voor de aanpak die wij zelf gebruiken op meer dan 15 sites.