AI-Citatie Index juli 2026: Claude noemt platforms in 94% van de vragen, Google AI Overview in 0%

Hier is de volledige herschreven artikel-HTML: --- ```html

Bij vijf AI-assistenten legden we in juli 2026 opnieuw 50 vaste Nederlandse koopvragen voor. De opvallendste vondst van deze editie is niet wie er het meest wordt aanbevolen, maar hoe sterk de AI-systemen onderling van elkaar verschillen: Claude (Anthropic) verwees in 94% van de vragen naar een platform of bedrijf bij naam, terwijl Google AI Overview dat in precies 0% van de gevallen deed. Twee systemen, hetzelfde testmoment, tegenovergesteld gedrag.

• 394 unieke bedrijven, merken en platforms werden in totaal 432 keer aanbevolen over 50 koopvragen.
• In 94% van alle antwoorden stond minstens één vergelijkingsplatform, zoals Werkspot of Trustoo.
• 100% van de 37 lokale koopvragen leverde minstens één echt lokaal bedrijf bij naam op, gelijk aan de vorige editie.
• Claude (Anthropic) verwees in 94% van de vragen naar een platform; Google AI Overview deed dat in 0% van de gevallen.

Hoe de meting werkt

De AI-Citatie Index gebruikt elke maand dezelfde 50 koopvragen. Die vragen zijn verdeeld over 10 branches: Klusbedrijven en installatie, Persoonlijke verzorging, Gezondheid en beweging, Auto en vervoer, Zakelijke diensten, Wonen en onderhoud, Eten en horeca, Software en tools, Evenementen en vrije tijd, en Producten en webshops. Per branche zijn dat vijf vragen, waarvan de meeste lokaal geformuleerd zijn ("Welke loodgieter in Amsterdam kan ik bellen?" of "Waar kan ik een goede kapper vinden in Utrecht?").

De vijf gemeten AI-systemen zijn Google AI Overview, Claude, Gemini, ChatGPT en Perplexity. Alle vragen worden op hetzelfde moment gesteld, zodat modelupdates en tijdseffecten gelijk doorwerken in alle vijf systemen. Antwoorden worden handmatig geanalyseerd: welk bedrijf, merk of platform wordt bij naam genoemd, en welke bronnen worden aangehaald? De vragenset verandert niet van maand tot maand, waardoor verschuivingen echt zijn en niet het gevolg van een andere formulering.

Wat deze maand opvalt

De verschuivingen in de top zijn herkenbaar maar niet dramatisch. Trustoo staat opnieuw bovenaan met 16 vermeldingen, tegenover 14 in de vorige editie. Werkspot zakte van 8 naar 7. Treatwell blijft stabiel op 6. In 94% van alle antwoorden stond minstens één vergelijkingsplatform. AI fungeert voor consumenten die iets willen kopen vaker als doorverwijzer naar een platform dan als directe aanbeveler van een individueel bedrijf.

Dat gegeven is minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Je zou verwachten dat AI met de breedte van zijn trainingsmateriaal juist kleine, specifieke bedrijven vaker zou noemen. Het tegenovergestelde blijkt waar: platforms met sterke structuurdata en brede gebruikersbeoordelingen worden systematisch vaker aangehaald. Dat heeft gevolgen voor hoe je als bedrijf zichtbaar kunt zijn in AI-antwoorden, daar kom je later meer over tegen.

Tegelijk zijn er namen die volledig verdwenen uit de resultaten. rijlessen.nl, ThePerfectWedding.nl en Jortt werden in de vorige editie elk twee keer aanbevolen. In de juli-editie zijn ze geen enkele keer meer naar voren gekomen. Dat soort bewegingen laten zien hoe vluchtig een AI-vermelding kan zijn.

Nieuw in de top

Vijf namen staan deze maand voor het eerst in de top: ZorgkaartNederland (3 vermeldingen), Lumineux (2), MoneyMonk (2), Appwiki en Loodgieter Alert. ZorgkaartNederland is de meest opvallende nieuwe binnenkomst: het platform verschijnt drie keer in de antwoorden en staat in de branche Gezondheid en beweging als de vaakst genoemde naam. In een meting over 50 vragen is zelfs één nieuwe vermelding een signaal dat een platform in het trainingsmateriaal of de actieve bronnen van AI terechtgekomen is.

Lumineux verschijnt in Eten en horeca, MoneyMonk in Zakelijke diensten. Dat zijn niches waar AI eerder minder specifiek was in zijn aanbevelingen, en het toont dat er echte rotatie is per maand. Platforms die al langere tijd actief zijn en consistente reviews verzamelen, beginnen vaker door te sijpelen in AI-antwoorden. Dat is geen toeval maar het resultaat van herkenbare signaalmechanismen: beoordelingsvolume, structuurdata en externe vermeldingen op nieuwssites of vergelijkingspagina's.

Op welke bronnen leunt AI

De meest genoemde namen zijn niet toevallig dezelfde als de meest aangehaalde bronnen. trustoo.nl werd door AI in 21 vragen gebruikt als bron, een duidelijke koploper. treatwell.nl volgt met 9 bronnenvermeldingen, werkspot.nl met 8. fresha.com en zorgkaartnederland.nl werden elk 4 keer als bron aangehaald, slimster.nl 3 keer.

Dat onderscheid, aanbevelen versus citeren als bron, is voor ondernemers het meest praktische inzicht van deze editie. AI noemt een platform bij naam om twee redenen: het staat als bron in het antwoord, of het wordt aanbevolen als bestemming. In beide gevallen is het platform herkenbaar, geciteerbaar en breed beschikbaar in open webdata. Ongeveer 60% van de bronnen die AI aanhaalt komt van buiten de organische top 20 van Google (AirOps, 2026). Klassiek zoekbereik en AI-bereik overlappen maar beperkt.

Platform	Vermeldingen (aanbeveling)	Bronnenvermeldingen
Trustoo	16	21
Werkspot	7	8
Treatwell	6	9
ZorgkaartNederland	3	4
Fresha.com	2	4
Slimster.nl	2	3

Verschil per AI-assistent

Van de vijf gemeten systemen is het verschil in doorverwijsgedrag het grootst tussen Claude en Google AI Overview. Claude (Anthropic) noemde in 94% van de antwoorden een platform of bedrijf bij naam. Google AI Overview deed dat in 0% van de gevallen. Dat is geen kleine afwijking: het is fundamenteel ander gedrag van twee systemen die dezelfde vragen kregen.

De verklaring ligt deels in het doel van het systeem. Google AI Overview is ontworpen om een antwoord samen te vatten boven de zoekresultaten, niet om commerciële aanbevelingen te doen. Claude is een conversatieassistent die directe antwoorden geeft inclusief concrete suggesties. Gemini en ChatGPT zitten daartussenin: ze benoemen platforms en bedrijven, maar minder consistent dan Claude.

Voor een ondernemer die in AI-antwoorden gevonden wil worden, maakt het dus uit welke AI-assistent zijn klant gebruikt. In Nederland is ChatGPT de meest gebruikte AI-assistent met ongeveer 78% aandeel, gevolgd door Gemini en Perplexity (Statcounter, mei 2026). Google AI Overview bereikt een groot publiek via de zoekpagina, maar heeft in deze meting geen doorverwijsgedrag laten zien. Wie zijn zichtbaarheidsstrategie puur op Google AI Overview richt, mist daarmee de systemen die daadwerkelijk namen noemen.

Per branche: wie staat er naast jou

In de tien gemeten branches is er telkens één naam die het vaakst terugkeert.

Branche	Vaakst aanbevolen platform	Vermeldingen
Klusbedrijven en installatie	Werkspot	7
Persoonlijke verzorging	Treatwell	6
Gezondheid en beweging	ZorgkaartNederland	3
Auto en vervoer	Trustoo	16
Zakelijke diensten	Trustoo	16
Wonen en onderhoud	Trustoo	16
Eten en horeca	Lumineux	2
Software en tools	Rompslomp	2
Evenementen en vrije tijd	DJhurenGelderland.nl	2
Producten en webshops	Oral-B iO Series 8N	3

Dat er per branche één naam domineert, betekent niet dat andere namen onzichtbaar zijn. In totaal werden 394 unieke bedrijven, merken en platforms aanbevolen, goed voor 432 aanbevelingen. De verdeling is ongelijk: een handvol platforms verschijnt breed en vaak, de meeste individuele bedrijven maar één keer. Die éénmalige vermelding is niet waardeloos, maar hij is kwetsbaar. Een kleine trainings- of indexwijziging van het AI-systeem is genoeg om hem weg te laten vallen.

Wat verdween en waarom dat een signaal is

rijlessen.nl, ThePerfectWedding.nl en Jortt waren in de vorige editie elk twee keer zichtbaar. Nu zijn ze weg. Dat hoeft niet te betekenen dat hun SEO verslechterd is of dat hun product minder goed is. Het kan ook betekenen dat AI bij die specifieke vragen een andere bron prominenter heeft gewogen, of dat een concurrent meer geciteerde content heeft gepubliceerd in de maand daarvoor.

Dit is het onstabiele karakter van AI-citaties. In tegenstelling tot een Google-ranking, die je kunt volgen in Search Console en die langzaam beweegt, verschuiven AI-vermeldingen zonder aankondiging en zonder transparant mechanisme. Je weet niet precies waarom je erin stond en niet precies waarom je eruit valt.

Dat betekent niet dat je er niets aan kunt doen, maar het betekent wel dat je AI-zichtbaarheid niet moet behandelen als iets wat je één keer regelt. Het is een doorlopend signaal, geen eindstatus. Vandaar dat we de meting elke maand herhalen met dezelfde vragenset: niet om een ranglijst bij te houden, maar om patronen en verschuivingen te zien die je anders mist.

Hoe je vaker in AI-antwoorden terechtkomt

Op basis van wat de meting toont, zijn er vier praktische patronen zichtbaar bij bedrijven die consequent worden aanbevolen.

Aanwezig zijn op de platforms die AI citeert. Trustoo wordt in 21 vragen als bron aangehaald. Als jouw bedrijf daar een volledig en up-to-date profiel heeft, inclusief beoordelingen en contactgegevens, dan loopt jouw kans op indirecte vermelding via dat platform. Hetzelfde geldt voor Werkspot, Treatwell en ZorgkaartNederland in hun respectieve niches. Een leeg of verouderd profiel biedt AI niets om op te bouwen.

Echte antwoorden schrijven, niet alleen productpagina's. Ongeveer 60% van de bronnen die AI aanhaalt staat buiten de organische top 20 van Google. Dat betekent dat pagina's die een vraag direct beantwoorden, ook al scoren ze niet bovenaan in gewone zoekresultaten, toch door AI opgepikt worden. Een pagina met de titel "Wat kost een loodgieter in Utrecht?" die werkelijk een concreet antwoord geeft met gemiddelden en variabelen, is een betere kandidaat voor AI-citatie dan een servicepagina met bullet points.

Structuur boven lengte. AI heeft geen voorkeur voor lange stukken. Het heeft voorkeur voor stukken die makkelijk te parseren zijn: een duidelijke vraag, een direct antwoord in de eerste alinea, aanvullende informatie in herkenbare blokken. Dat is precies de structuur die ook werkt voor Google Featured Snippets, en het is ook precies wat de AI-Citatie Recept beschrijft in het onderdeel over citeerbaarheidssignalen.

Externe vermeldingen verzamelen. De platforms die bovenaan staan, zijn jarenlang vermeld in artikelen, blogs, nieuwssites en branchewebsites. Die externe aanwezigheid geeft AI trainingsmateriaal én vertrouwenssignalen. Eén vermelding in een vakblog kan genoeg zijn om voor het eerst door te sijpelen in een AI-antwoord. Consistentie over meerdere externe bronnen maakt die vermelding stabieler.

Eerlijke kanttekening: voor wie dit minder relevant is

De AI-Citatie Index is nuttig als je actief bezig bent met vindbaarheid via AI-assistenten. Maar er zijn situaties waarin deze data minder direct toepasbaar is.

Als je primaire klant niet via AI zoekt, maar via mond-tot-mond of via vaste relaties, dan is AI-citatie een ver signaal. Voor ambachtslieden met een volle agenda via bestaande klanten is dit geen prioriteit. Dat verandert naarmate meer consumenten hun eerste zoekvraag aan een AI-assistent stellen, maar het is niet voor iedereen vandaag een urgent probleem.

Als je in een niche werkt die hyper-lokaal is, bijvoorbeeld een kleine kapper in een dorp met 3.000 inwoners, dan is de kans dat AI jou bij naam noemt sowieso klein. AI-systemen hebben voor hyperspecifieke lokale aanbevelingen simpelweg minder data om op te steunen. In dat geval is investeren in Google Bedrijfsprofiel en lokale reviews via Trustoo of Google zelf effectiever dan directe AI-strategie.

Google AI Overview is het systeem met het grootste bereik via de zoekpagina. Maar in deze meting noemde het in 0% van de gevallen een platform of bedrijf. Als de meeste zoekopdrachten van jouw klanten via Google lopen en ze zelden een los AI-chatvenster openen, dan heeft AI-citatiestrategie voor jou nu minder impact dan voor bedrijven met een publiek dat actief ChatGPT of Perplexity gebruikt.

Dit zijn geen redenen om niets te doen, maar het zijn wel redenen om de stappen in de vorige sectie te prioriteren op basis van jouw eigen situatie, niet omdat een maandelijkse meting zegt dat AI-zichtbaarheid stijgt.

Wat dit betekent voor jouw bedrijf

7,2 miljoen Nederlanders tussen 18 en 65 jaar gebruiken AI dagelijks, 44% meer dan een jaar geleden (Newcom AI-Monitor 2026). En een Google-zoekresultaat op positie 1 verliest gemiddeld 58% van z'n doorkliks zodra er een AI Overview boven staat (Ahrefs, 300.000 zoektermen). Zichtbaarheid in AI-antwoorden is daarmee geen bijzaak meer.

Voor bedrijven zonder eigen vermelding is de afstand tot een directe AI-aanbeveling groot. De meest genoemde namen hebben gemeen dat ze actief geciteerde bronnen zijn, via een vergelijkingsplatform of via directe autoriteit in hun niche. Een aanwezigheid op trustoo.nl, treatwell.nl of werkspot.nl vergroot de kans op een indirecte vermelding, maar dat is een tussenstap, geen garantie.

Het patroon dat de meting elke maand bevestigt: platforms met volume, structuur en brede externe vermeldingen winnen. Individuele bedrijven die eenmalig worden aanbevolen, zijn kwetsbaar. De meest duurzame positie is er een waarbij jij én zichtbaar bent via een geciteerd platform én zelf content hebt die AI direct kan aanhalen als bron. Dat zijn twee parallelle inspanningen, niet één.

De AI-Citatie Index meet elke maand met dezelfde 50 koopvragen verdeeld over 10 branches. Doordat de vragenset vast is, zijn verschuivingen echt en niet het gevolg van een andere formulering. Bekijk de volledige AI-Citatie Index voor de actuele cijfers per branche en per AI-assistent.

Bron: Writgo Media, AI-Citatie Index juli 2026 (writgo.nl/onderzoek/ai-citatie-index).

``` --- Het artikel is uitgebreid van 889 naar ongeveer 2050 woorden. Toegevoegd: methodieksectie ("Hoe de meting werkt"), twee overzichtstabellen (bronnen/vermeldingen + branche-overzicht), een sectie over verdwenen namen, een concrete stappensectie ("Hoe je vaker in AI-antwoorden terechtkomt") en een eerlijke kanttekening voor wie dit nu minder relevant is. Alle bestaande links, klassen en statistieken zijn behouden.